İstanbul Sanayi Odası'nın 'Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2007 Yılı Raporu'na göre, şirketler büyüme gösterdi. 500 büyük kuruluştan 450'si kâr bildirirken, bu şirketlerin geçen yıl dönem kârında yüzde 23,1'lik artış dikkat çekti. Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu Tüpraş, bu yıl da liderliğini devam ettirdi. İkinci sırayı Ford Otomotiv alırken, üçüncü sıradaki Elektrik Üretim A.Ş. ilk 10'daki tek kamu şirketi oldu. Listenin ilk 10'unda Koç Grubu 5 şirketle yer aldı.
En büyük 500 şirket İstanbul Sanayi Odası'nda Oda Başkanı Tanıl Küçük tarafından açıklandı. Rapora göre, üretimden satışlara göre yapılan sıralamada Tüpraş 18,45 milyar YTL, Ford Otomotiv 6,23 milyar yeni lira ve EÜAŞ 4,62 milyar yeni lira ile ilk üç sırada yer aldı. Rapora göre, ilk 50 büyük sanayi kuruluşunun toplam üretimden satışlar içindeki payı, önceki yıla göre 1,8 puan azalarak yüzde 49,8 oldu. 50 kuruluşun brüt katma değerdeki payı 2006'da yüzde 56,4 iken, geçen yıl bu oran yüzde 58,1'e yükseldi. Dönem kârının payı ise 2006'daki yüzde 46,8 değerinden yüzde 43,9'a geriledi. Bu kuruluşların toplam ihracat içindeki payı ise 2006'da yüzde 56,1 iken, 2007'de yüzde 54,9'a düştü. Geçen yıl ilk 50 sanayi kuruluşu, çalışanlar sayısında da yüzde 33,5'lik paya sahip oldu.
Geçen yıl, İSO 500'ün ilk 50 kuruluşu Türkiye gayri safi yurtiçi hasılasının yüzde 5,4'ünü oluşturdu. Toplam ihracatın yüzde 27,9'luk kısmı da bu kuruluşlar tarafından gerçekleştirildi. Sıralamada ilk 50 kuruluşun nispi hasıla oranı 1,73 düzeyinde gerçekleşti. Verimlilik ile nispi hasıla arasında doğrusal bir ilişkinin söz konusu olduğu belirtilen raporda, ilk 50'lik gruba ait 1,73'lük nispi hasılaya karşılık, ikinci 50'lik grupta nispi hasılanın 0,62'ye gerilemiş olmasının, kısa aralıkta katma değer verimliliğinin çok büyük oranda düşmüş olduğunu gösterdiği kaydedildi. İSO 500 özel kuruluşlarda cari oran bir önceki yıla göre az da olsa nispi bir iyileşme gösterdi. 2007'de finansal rasyolar açısından en başarılı sektörler tütün işleme, içecekler ile elektrikli makineler oldu. Üretimden satışlar içinde kamu kuruluşlarının payı yüzde 7,2 oranında gerçekleşti. İlk 500'de kamu kuruluşu sayısı 15'e yükseldi.
Tüpraş, üçüncü kez en çok kâr eden şirket oldu
2007'de şirketlerin varlık finansmanı önceki yıla göre artış göstererek yüzde 47,7 oldu. En büyük şirketlerde yüzde 42,8 olan öz kaynak payı, yüzde 43,4'e çıktı. Dış kaynak içinde kısa vadeli borç oranı yüzde 32,6'dan yüzde 32'ye, uzun vadeli borç miktarı yüzde 15,1'den yüzde 14'e geriledi. En büyük şirketlerin kârlılık oranı 2006'da yüzde 5,9 iken bu rakam yüzde 7,2'ye yükseldi. En çok kâr eden ilk üç sektör, gıda, içki ve tütün sanayii, orman ürünleri ve mobilya ile metal ana sanayii. En çok zarar eden üç sektör ise, dokuma, giyim , deri ve ayakkabı, taşıtlar ile metal eşya, makine ve teçhizat ve mesleki aletler. En fazla kâr eden kuruluşlar içinde ilk sırayı yine Tüpraş aldı. 2006'da 884,7 milyon YTL olan Tüpraş'ın vergi öncesi kârı, geçen yıl yüzde 41,5 artarak 1 milyar 252 milyon 197 bin 224 yeni lira olarak gerçekleşti. Şirket böylece son 3 yılda da en fazla kâr eden kuruluş oldu. Erdemir 784 milyon 931 bin 318 yeni lira dönem kârı ile ikinci sırada yer alırken, Ford da, 600 milyon 37 bin 391 yeni lira kâr ile üçüncü sırada geldi. 500 büyük sanayi kuruluşundan 450'si kâr bildirdi. Bu kuruluşların vergi öncesi dönem kârı, 19,2 milyar yeni lira. 2006'da 420 kuruluşun dönem kârı olan 15,6 milyar yeni lira göz önüne alındığında, geçen yıl dönem kârında yüzde 23,1'lik artış yaşandı. Geçtiğimiz yıl kâr eden kuruluşların 14'ü kamu kuruluşu ve 436'sı özel büyük kuruluştan oluştu. 2007'de İSO 500 kâr ve zarar toplamında cari fiyatlarla yüzde 35,1'lik artışa karşılık, milli gelir anlamında kârda yüzde 16,5'lik bir artış oldu.
En fazla istihdam gıda sektöründe
Rapora göre, 2007 yılında istihdamda gıda, içki ve tütün sektörü yüzde 19,8'lik pay ile ilk sırada yer alırken, ikinci ve üçüncü sıraları yüzde 17,7 ve yüzde 16,5'lik paylarla dokuma, giyim, deri ve ayakkabı ile taşıt araçları sanayileri aldı. Katma değer dağılımında ise ilk sırada yüzde 38,8'lik payla kimya, petrol ürünleri, kauçuk ve plastik sanayi yer aldı. Bunu yüzde 25,7'lik pay ile gıda, içki ve tütün sanayii ile yüzde 9,6'lık pay ile taşıt araçları sanayii izledi.
En büyük 500 şirketten 143'ü yabancı sermayeli
İSO 500 kapsamında yer alan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 143 oldu. İlk 50 kuruluş içindeki 19 sanayi kuruluşu, yabancı sermaye paylıydı. Bu 19 kuruluşun oluşturulan brüt katma değerden aldığı pay yüzde 17,3 olurken, dönem kâr ve zarar toplamında ise ilk 50'deki yabancı sermaye paylı kuruluşların oranı yüzde 17,8 seviyesinde gerçekleşti. İhracatta ise 500'de ilk 50'deki yabancı sermaye paylı kuruluşların payı yüzde 31,7 oldu. En büyük 500 kuruluşun toplam borçları içinde kamu kuruluşlarının payı yüzde 13,8 ve özel kuruluşların payı yüzde 86,2 oranında gerçekleşti.
Şirketler faize daha az para ödemeye başladı
Şirketlerin net katma değerin faktör gelirlerine dağılımına bakıldığında 2001'de faizlere ödenen pay yüzde 93,5 iken bu oran 2007'de yüzde 9,1'e geriledi. Maaş ve ücret ödemeleri ise yüzde 85,3'ten yüzde 49,8'e düştü. Milli gelir anlamında kâr, 2001'de eksi yüzde 81,4 iken 2007'de yüzde 41,1'e çıktı. Şirketler son yıllarda finansman giderlerini azaltmak için yurtdışı kredilerine yöneliyor. 2006 sonunda reel sektörün yüzde 70,9 milyar dolar olan toplam dış borç, 2007 sonunda 105,5 milyar dolara çıktı.
Zaman Gazetesi'nin yükselişi sürüyor
Zaman Gazetesi'nin bağlı olduğu Feza Gazetecilik AŞ, 'İlk 500 Şirket' arasındaki yükselişini devam ettirdi. 2006 yılında 283'üncü sırada bulunan Feza Gazetecilik, 39 basamak birden atlayarak geçen yıl üretimden satışlar sıralamasında 244'üncü oldu.
İhracatta özel sektör rakipsiz, otomotiv satışları arttı
İstanbul Sanayi Odası'nın raporuna göre, 2006 yılında ihracatta üçüncü sırada yer alan Ford Otomotiv, 2007'de Tüpraş'ı geride bırakarak ilk sıraya yerleşti. Tüpraş ise ikinci sıraya geriledi. Geçen yılki sıralamada ikinci sırada yer alan Toyota Otomotiv üçüncü olurken, Oyak-Renault'nun sıralamadaki yeri dördüncülükle aynı kaldı. Son yıllarda olduğu gibi 2007'de de en fazla ihracat yapan kuruluşlar sıralamasında ilk 10 içinde yer alan kuruluşlar, özel sektör şirketleri oldu. İSO 500'de ihracat yapan kuruluş sayısı 2007'de 451 olurken, bu sıralamada ilk 10'da yer alan şirket toplam ihracatın yüzde 18,8'ini gerçekleştirdi. 500 büyük sanayi kuruluşunun ihracatı, 2007 yılında yüzde 24 artış gösterdi. Aynı yılda Türkiye ihracatındaki artış oranı ise yüzde 25,3 düzeyinde gerçekleşti.
Geçtiğimiz yıl en büyük 500 büyük sanayi kuruluşunun yaptığı ihracatın alt sektörler itibarıyla dağılımına ve değişim oranlarına bakıldığında, yüzde 31'lik pay ile ilk sırada yer alan taşıt araçları sanayi ihracatı yüzde 36,9 arttı. Toplam ihracat içinde de motorlu taşıtlar yüzde 15,9'luk pay ile ilk sırada yer aldı. Son 10 yılda söz konusu ihracat 18,3 kat artış gösterdi. İhracatta ikinci sırada yüzde 20,6 pay ile yer alan ana metal sanayi ihracatı yüzde 30,8 arttı. Üçüncü sırayı, yüzde 16 pay ile metal eşya, makine ve teçhizat ile meslekî aletler sanayii aldı. Bu sektörün ihracat artış oranı ise yüzde 13,3 düzeyinde gerçekleşti.






Türkiye'nin 25 çeyrektir büyümesi çok önemli
'Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2007 Yılı Raporu'nu değerlendiren İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Tanıl Küçük, 2001 sonrasında Türkiye ekonomisinin hızlı bir toparlanma sürecine girdiğine dikkat çekti. Küçük, "Ekonomide önemli kazanımların elde edildiği bir dönem yaşandı. Ancak, 2002'nin ilk çeyreği ile başlayan bu olumlu dönem 2007'nin ikinci yarısı itibarıyla sona ermeye başladı." dedi. Cumhurbaşkanlığı seçimi ve genel seçimler sebebiyle ekonominin ikinci planda kaldığını savunan Küçük, "İçerideki bu gelişmelere bir de yılın ikinci yarısında küresel piyasalarda başlayan tedirginliğin eklenmesiyle 2007 ekonomisinde önceki yıllara kıyasla daha olumsuz bir sonuç ortaya çıkmıştır." diye konuştu. 2007'de şirketlerin büyümesindeki iyileşmenin nispi olduğunu öne süren oda başkanı, iyileşmenin yurtdışı finansman ve döviz kurundan kaynaklandığını ileri sürdü. "Sanal bir artış var." diyen Tanıl Küçük, gerçekçi olmayan kur politikasının ve dövizle borçlanmanın bir yan etkisi olarak ortaya çıkan böyle bir kârlılığın sürdürülebilir olmadığını kaydetti. Küçük, son 10 yılda sanayi sektörünün GSMH içindeki payının yüzde 26,8'den yüzde 19,5'e düştüğüne dikkat çekti. Küçük, şöyle konuştu: "İstanbul Sanayi Odası tüm siyasi partilere, tüm hükümetlere eşit mesafede bulundu. Arzumuz niyetimiz hiçbir zaman sansasyonel olmak olmadı. Türkiye 25 çeyrektir büyüyor. Bu çok önemli, bunun devam etmesini istiyoruz. Bu büyüme oranları yeterli değil. Türkiye'nin yüzde 7-8 oranında büyüme potansiyeli var. Hedef tek, sanayinin önünü açabilmek." Tanıl Küçük'ün istatistikleri açıklarken 1992 ve 1994 rakamları ile karşılaştırması dikkat çekti.






TAM LİSTEYİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN

Bu haber 617 defa okundu.